Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos nasıl içilir gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo nasıl içilir gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır hem de bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu o anda kaydetmek iyi olur, zira bellek çabucak silikleşir. Aynı çubuğu iki kez koklamak yanılmayı azaltır çünkü gürültülü yerlerde ince notalar kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek hem de kriterleri baştan netleştirmek işin temeli olur. Ölçüt netleşince her çubuk aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbirini destekler. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik baştan acele edip hüküm vermek kolay yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku genellikle hafif ama temiz gelir elbette bu sıralama her çubukta birebir geçerli olmayabilir. No. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira gerçek karakter genellikle bu kısımda saklıdır. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman yükselir ve notalar koyulaşır ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir nitekim bu sebeple sakin ilerlemek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık arttığından acımsı notalar baskın olabilir gerçekten ısınmış tütün kendi karakterini yalnızca ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha adil sonuç sağlar. Bölümlerin geçişi çoğu zaman net değildir, o nedenle yaklaşık olarak üçe bölmek yeterlidir. Değişimleri fark etmek için nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Art arda nefes almak sıcaklığı artırır hem de tadı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha okunur hâle getirir her zaman aynı aydınlatma ile sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu da tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. 1 hafif aromayı, beş ise damakta baskın duran güçlü notayı gösterir bu sayede odak dağılmaz ve not doğruluğu yükselir. Petit julietas neye benzer benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda kalır ve sonradan okunduğunda neyi düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Notu vermeden önce en az üç nefes yapmak şarttır öte yandan yarım puanlar vermek fazladan bir karmaşa yaratır. Skalayı her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası en çok tercih edilen değerdir, zira ılımlı aromalar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki notlar gerçekten belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar anlamlı olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını ve yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu yüzden yanış hattının düzgün gitmesini de gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk hızla ısınır, dolayısıyla keskin tonlar erken öne çıkar nitekim ince çubuklarda ısı artışı belirgin biçimde çabuktur. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz yanma temposu de tadı hemen etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha serin gelir ama aromalar sonradan belirir ve bu çabukluk aromanın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres nasıl içilir benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu dengesizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Serin duman tadı daha ayrıntılı yapar ama gücünü azaltmaz aksine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda denerken önce dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Böylece yoğun tat ince olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki bekleme süresi en az otuz dakika olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki kanaldan algılanır: damaktaki his ile burnun duyduğu koku hâlbuki bu iki kanal birbirini besler fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz görünse de yorumları oldukça değiştirir. Dumanı ağızdan verirken burundan hafifçe çıkarmak retrohale denemesidir örneğin hafif bir nefes aromayı çok geniş açar. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını net gösterir üstelik burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Yirmi dakikalık ince puro benzeri ince bir çubuk de kuru notayı daha hızlı geçirir sert bir nefes ise ince tonları örter. Yoğunluk dilde zayıf fakat koku tarafında yüksek olabilir aynı şekilde ağır bir öğünden sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan tadımcılar açısından önce koku yoluyla gelen notalara odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil tarafı de detay göstermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf algılanır ayrıca yemek aralarında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra oda sıcaklığında bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü görmenizi sağlar. Wide churchills aroma profili benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir ağız en güçlü notayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları gölgeler üstelik buzlu içecekler dili duyarsızlaştırır ve tat algısını düşürür. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha net anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı korur gerçekten yoğun şekerli içecekten hemen sonra keskin notalar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Kahve ve su dışında çay da kullanılabilir; önemli olan içeceğin sade olmasıdır. Damak temizlendikten ardından iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan değerlendirme sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk formatında içim hızlı olduğundan aroma dalgalanması daha az bir aralıkta yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda hızla kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ile bitiş arasındaki oynamayı görmek özen ister bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin payı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü de kakao tonunu çabucak gösterip sona erer çünkü değişim uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek denemeden daha güvenilir sonuç sunar bu nedenle sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk notu belirler bu nedenle not almayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek iyidir. Boy kısaldıkça aroma katmanı daralır, fakat güç algısı korunabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir sayfa kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir tadım aroma gücü hakkında kesin bir fikir sunmaz yani her tadım bir öncekinin üstüne inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ile saat algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden ardından gözle görülür fayda verir. Bu yüzden basit bir tadım defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde aynı aromalar her seferinde baştan keşfedilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao notası değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa geri dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, puro adı ve puan deftere yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar sonradan açıldığında ilginç sapmalar gösterir. Notlar birbirinden iki basamaktan fazla fark çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde öz ifadeler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm güçlü sedir kokusu şeklinde bir kayıt tatmin edici olur. Sonradan okunduğunda net kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, içimin damaktaki ağırlığını tarif eder; aroma gücü de notaların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı doğrultuda hareket etmek zorunda değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir yorum doğurur. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sütlü kahve notasını net taşıyabilir mesela ağır bir içim zayıf bir tatla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem notasını güçlü taşır üstelik ağır bir duman aromasız de olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek aroma verebilir tersi hâl de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan yazmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakarak aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki çubuk arasında yoğunluk farkı bulmak ince bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ile tekrarlı not tutmayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım şartları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir havada tütün hızlı yanar ve keskin tonlar öne geçer bu nedenle oda koşullarını de kayda geçirmek yararlıdır. Çok nemli havada de çekiş ağırlaşır hem de lezzet bastırılır sıcaklık ise tütünün yanma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. La prado nasıl içilir benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu nemi hesaba katmak gerekir aksi halde farklı günlerde çıkan not farkı üründen sanılabilir. Orta gövdeli onlu puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark net görülür değerlendirme günü planlarken bunu hesaba katın. Havalandırma odadaki kokuları dağıtır, yoğun koku de algıyı bozar hâlbuki gerçek neden sıklıkla ortamdaki hava veya koku olur. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir odada koku yoğunlaşırsa sonraki denemenin tadı yanlış algılanabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle yeterlidir. Rüzgar fazla güçlüyse yanış düzeni şaşar.